Agroturystyka
AGROTURYSTYKA W POWIECIE SEJNEŃSKIM
Na terenie powiatu sejneńskiego istnieje 70 gospodarstw agroturystycznych zrzeszonych w stowarzyszeniu Ziemia Sejneńska, którzy mają różny standard bazy noclegowej. Dokładna liczna gospodarstwa agroturystycznych nie jest znana, gdyż jest brak danych. Część rolników choć świadczy usługi noclegowe działa na „własna rękę”. W każdym gospodarstwie agroturystycznym znajduje się harmonogram powtarzających się cyklicznie atrakcji, dających możliwość wyboru, zaspokojenia oczekiwań, gustów, aktywnego wypoczynku. Najwięcej gospodarstw jest w gminie Sejny 30 gospodarstw, w gminie Giby 22, w gminie Krasnopol 14 i w gminie Puńsk 6. Agroturystyka jest istotnym czynnikiem rozwoju gospodarczego terenów wiejskich, przyczynia się do rozwoju społecznego. Turyści mają bezpośredni kontakt z rodzinami rolniczymi, przez co mogą poznać pracę w rolnictwie, tradycje, zwyczaje i obyczaje na wsi. Sprzyja to wzrostowi poszanowania dla mieszkańców wsi i zrozumieniu ich problemów.
Agroturystyka daje szansę samozatrudnienia mieszkańcom wsi. Ta działalność pozarolnicza to dobry sposób włączenia ludności wsi do realizacji idei ekorozwoju, do tworzenia nowej lepszej przyszłości. To również rozwój samych ludzi. Dotyczy to podniesienia świadomość ekologicznej, pobudzenia inicjatywy - uczenia się sprawności organizacji, poznania regionu, uczenia się języków obcych.
Powodzenie rozwoju agroturystyki na terenie powiatu sejneńskiego zależy od wzajemnej współpracy gmin: Sejny, Giby, Krasnopol i Puńsk z rolnikami i mieszkańcami. Istotną rolę samorządów terytorialnych jest ich wkład w rozwój infrastruktury, bez której agroturystyka nie byłaby wstanie się rozwijać. Władze poszczególnych gmin kładą dużo starań i funduszy na poprawę infrastruktury drogowej, corocznie powstają nowe drogi asfaltowe o długości kilkunastu kilometrów, gospodarkę wodną i ściekową, zaopatrzenie w przewody telefonizacji. Rola samorządów terytorialnych to także inwestycje w renowację obiektów historycznych, budowa i oznakowanie tras rowerowych. Realizacja tych inwestycji wymaga długoletnich działań, dlatego konieczne jest opracowanie przez gminy atrakcyjnych własnych programów rozwoju turystyki. Istnieje współpraca według projektu międzynarodowego „Euroregion Niemem”, który pozwala na rozwój małej i średniej przedsiębiorczości.
Turystów zachęca do przyjazdu nie tylko wspaniała przyroda, ale także bogata oferta różnych form turystyki aktywnej. Do najbardziej atrakcyjnych zalicza się: spływy kajakowe Czarną Hańczą, przejażdżki konne, degustacje produktów pszczelich w pasiece, wiejskie biesiady, pokazy pieczenia sękacza połączone z degustacją, spotkania w kuźni artysty kowala, spotkania z folklorem litewskim. Można też wybrać się na wycieczki piesze, rowerowe bądź samochodowe korzystając ze szlaków o wybitnych walorach poznawczych. Szlaki są różnej trudności oznakowane jako: czerwony, czarny, niebieski i zielony oraz nieoznakowane. Do nieoznakowanych zalicza się szlak: litewską ścieżką zielonej ruty, śladami Miłosza, szlakiem puszczańskim, szlakiem bobrowym, szlakiem jaćwieskim i szlakiem litewskich wsi. To prawdziwy raj dla miłośników sportów wodnych. Podstawowym walorem naturalnym jest występowanie jezior z czystą wodą pierwszej klasy. Wędkarze znajdą tu łowiska bogate w liczne gatunki ryb. Z punktu widzenia gospodarki rybackiej wyróżnią się jeziora sielawowe. leszczowe, sandaczowe, liniowo-szczupakowe, i karasiowe. Ogromną popularnością cieszą się spływy Czarną Hańczą - wzdłuż rzeki roztaczają się niezwykle malownicze pejzaże. Do uprawiana żeglarstwa nadają się jeziora Wigry i Gaładuś.
Rozległe obszary leśne są atrakcją dla przyrodników. Można tu spotkać rzadkie gatunki ssaków. O bogactwie tutejszej przyrody najdobitniej świadczy fakt, iż część powiatu znajduje się na terenie Wigierskiego Parku Narodowego oraz Puszczy Augustowskiej. W powiecie jest też sześć rezerwatów przyrody, w których oprócz rzadkich gatunków zwierząt spotkać można również unikalne rośliny objęte ochroną prawną.
Gospodarstwa agroturystyczne w gminie Puńsku rozwinęły się w oparciu o istniejące gospodarstwa rodzinne we wsiach: Puńsk, Kompocie, Oszkinie, Boksze, Osada, Stare Boksze, Sejwy, Krejwiany, Trakiszki. Gospodarstwa prowadzące działalność agroturystyczna są wpisane do rejestru agroturystyki prowadzonego przez Urząd Gminy w Puńsku. Z rejestru Urzędu Gminy wynika, iż na terenie gminy funkcjonuje 17 gospodarstw agroturystycznych, z których tylko 6 jest skupionych w Stowarzyszeniu Ziemia Sejneńska. Obiekty agroturystyczne Gminy Krasnopol mieszczą się w miejscowościach: Czarna Buchta, Głuszyn, Jeziorki, Krasnopol I, Maćkowa Ruda, Rosochaty Róg, Smolany Dąb. W gminie Giby rolnicy działalność agroturystyczną prowadza w wsiach: Białogóry, Giby, Białorzecze, Giby, Budwieć, FrąckI, Pogorzelec, Posejnele, Kukle, Tartaczysko, Wierśnie, Zelwa. W gminie Sejny można wypocząć odwiedzając te miejscowości: Berżniki, Bubele, Burbiszki, Dubowo, Dusznica, Dworczysko, Hołny Majera, Lasanka. Godne zwiedzenia są też okolice granicznego jeziora Gaładuś, jeziora Hołny w Krasnogrudzie, gdzie spędzał w latach trzydziestych wakacje Czesław Miłosz, laureat Nagrody Nobla
Gospodarstwa agroturystyczne rozmieszczone są w 41 miejscowościach, które są zlokalizowane nad jeziorem lub rzeką, otoczone dużym kompleksem leśnymi, posiadają walory przyrodnicze i kulturowe. Z pośród 185 miejscowości 30% miejscowości uważa się za atrakcyjne turystycznie. Większość gospodarstw agroturystycznych oferuje budynki mieszkalne murowane, wolnostojące powstałe w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. W nielicznych gospodarstwach są to budynki drewniane z wcześniejszego okresu lub nowopowstałe. Gospodarstwa agroturystyczne oferują różne formy zakwaterowania są zróżnicowane pod względem jakości świadczonych usług. Baza noclegowa w przeważającej części powiatu to pokoje gościnne, pokoje letniskowe, gospodarstwa agroturystyczne a także przyzagrodowe pola namiotowe i biwakowe.
Wyżywienie jest jedną z atrakcji oferty agroturystycznej, szczególnie wtedy gdy serwowane są potrawy regionalne. Gospodynie polecają dania mięsne: kartacze, kołduny, ciasta: sękacze, mrowiska, własnego wyrobu. Również wypiekany jest chleb, robione swojskie wędliny, nawet jest możliwość uczestniczenia w kręceniu miodu z pasieki i jego nabycie. W gospodarstwach agroturystycznych ceny całodziennego wyżywienia wynoszą w przybliżeniu od 30 – 40 zł., obiad w granicach 12- 16 zł. Ceny za nocleg też są zróżnicowane. Osobodzień pobytu w gospodarstwie w wynajmowanych pokojach wynosi od 23 zł - 35 zł. Natomiast wynajem całego domu letniskowego kosztuje w przybliżeniu od 130zł do 300 zł. Cena zależy od miejsca położenia gospodarstwa, ilości miejsc w domku jak i od jakości świadczonych usług.
Gospodarstwa agroturystyczne zachęcają turystów bogatą ofertą atrakcji turystycznych na terenie gospodarstwa jak i poza nim. Gospodarstwa leżą nad jeziorem lub rzeką zatem oferują wypożyczenie łodzi, kajaku, roweru wodnego lub materacu. Nad brzegiem jeziora znajdują się pomosty, z których jest możliwość łowienia ryb. Na terenie gospodarstwa jest miejsce na ognisko. Turyści lubiący konie mogą wybrać się na jadę konna lub przejażdżkę bryczką, a zimą na kulig. Miłośnicy rowerów również mogą je wypożyczać u gospodarzy za uzgodnioną opłatą. Są wytyczone szlaki rowerowe, które biegną wzdłuż Parku Wigierskiego, brzegiem Czarnej Hańczy oraz przez okoliczne miejscowości powiatu:
- Giby - Aleksiejówka - Posejnele - Kukle - Młynek - Zelwa (12 km czarny szlak),
- Frącki - Okółek - Dworczysko - Jezioro Brożane - Jezioro Płaskie - Jezioro Krejwelanek - Rygol (żółty szlak), - Szlak bobrowy: Krasnopol - Rutka Pachuckich - Wysoki Most - Smolany
- Szlak czerwony Rygol – Zaboryszki,
Rygol - Uroczysko "Wielki Bór " - Giby - rezerwat Tobolinka - Zelwa - rezerwat " Kukle " - rezerwat " Łempis " - Berżniki - Pólkoty - Dworczysko - Sztabinki - Zaleskie - Sejny - Babańce - Michnowce - Wiłkopedzie - Żwikiele - Smolany - Oszkinie - Puńsk - Słobódka - Zaboryszki ,
- Szlak niebieski
Uroczysko Węgzał - Maćkowa Ruda - Wysoki Most - Buda Ruska - Jeziorki - Karolin - Wierśnie - Giby - Pomorze - Sejny (34,9 km),
- Szlak czarny
Dworczysko - Sztabinki - Krasnogruda - Dusznica - przejście graniczne w Ogrodnikach (9,4 km).
Urozmaiceniem pobytu turystów może być uczestnictwo w miejscowym życiu społecznym (festynach, obchodach świąt, spotkaniach z ciekawymi ludźmi). Przebywając w gospodarstwie agroturystycznym turystów gospodarze zachęcają do uczestniczenia w różnych imprezach kulturalno-rozrywkowych. Imprezy organizowane są przecz cały rok. Jednak najwięcej jest w okresie letnim od maja do końca sierpnia. Najwięcej imprez kulturalno rozrywkowe jest organizowanych nad jeziorem Sejwy w gminie Puńsk, m. in.:
- Otwarcie Sezonu Turystycznego,
- Noc Świętojańska,
- Święto Anny,
- Kraina Mlekiem I Miodem Płynąca ,
- Koncerty Zespołów Ludowych „Alna”, „Klumpe”,
- Zamknięcie Sezonu Turystycznego,
W Domu Kultury w Puńsku odbywają się imprezy kulturalno – rozrywkowe mniejszości Litewskiej mieszkającej w tej gminie. Każdy może aktywnie uczestniczyć koncertach, spotkaniach, zlotach, Nad jeziorem Gaładuś (gmina Sejny) organizowany jest „Zlot Zespołów Ludowych” istniejących na terenie powiatu. Uczestniczą zespołu taneczne, muzyczne i wokalne w różnych kategoriach wiekowych. Na terenie gminy powiat gospodarze zachęcają turystów do brania udziału w imprezach okolicznościowych, które odbywają się na plenerze lub w salach koncertowych. Tematyka imprez jest bardzo różna począwszy od kulturalnych, przedstawiających kulturę regionu słynącego z wielonarodowości, po rozrywkowe np. „Dni Sejn”, na których goszczą sławne gwiazdy polskiej estrady jak „Łzy”, „Demono” i inni wykonawcy. Przeważnie wstęp na imprezy jest wolny tylko w nielicznych jest odpłatny. Gospodarze oferują również organizowanie kilkudniowych wycieczek do Wilna. Zapewniają podróżnym transport, nocleg oraz przewodnika na życzenie.
